THE IMPERATIVE AND JUSSIVE;
DEPONENT VERBES
第 24 章
命令法とジュッシヴ,
形式受動態動詞
命令法は直接の命令を表現するのに使われます.そうしたことから,これは第二人称だけに出現します.スヴェーデンボリのラテン語では,命令法は比較的に珍しくて,おもに読者への“語りかけ”,それと直接の会話を含む物語の中で見出されます.
形は次の通りです.
| 1 | 2 | 3 | 3-i | 4 | |
|---|---|---|---|---|---|
| 単数 | specta | vide | duce | cape | sci |
| 複数 | spectate | videte | ducite | capite | scite |
単数では,現在能動不定法から -re を落とすだけでよいことに注意してください.複数は単数に -te を付け加えて作られます, -ete でなくて -ite で終わる第三活用は例外です(§82) .
よくある三つの動詞は,単数で最後の母音を持たないので不規則です.
dico>dic, dicite duco>duc, ducite facio >fac, facite
fero の命令法は fer と ferte であることにも注意してください.しかし,不定法は ferre ですから,これらの明らかな変則形も上に与えられた法則に実際に従っています.
否定の命令は,nolo(「望まない」)の命令法を用い,不定詞を支配して,遠回しに表現されます(§83) .
duc/ducite me =「私を導いてください」
noli/nolite me ducere =「私を導かないでください」
第一人称と第三人称で命令法と同等なものはジュッシヴ〔願望形〕として(第一人称ではしばしばコホールタティヴ〔奨励形〕として)知られています★1.これはラテン語では接続法で表わされ,通常“Let....”と訳されます.Et dixit Deus, Sit expansum in media aquarum... 「そして神は言われた,水の中間に広がりがあれ……」『天界の秘義』5 〔=創世記 1:6〕.Et dixit Deus, Faciamus hominem...「そして神は言われた,人間を造ろう……」(同書)〔=創世記 1:26 〕.
ジュッシヴ/コホールタティヴの否定は ne によります.
形式受動態動詞:いくつかの動詞は,極めて普通の動詞ですが,それらの語形変化の大部分で形では受動態であるにもかかわらず,意味では能動です.例えば sequor は「私は従われている」ではなくて「私は従っている」を意味します.形式受動態動詞で次のもの★2は,この原則の例外です(§132,§134,§135).
| 1 | 2 | 3 | 3-i | 4 |
|---|---|---|---|---|
| (conor | fateor | loquor | patior | experior) |
| (試みる | 告白する | 話す | 苦しむ | ためす) |
| 現在能動分詞 | ||||
| conans | fatens | loquens | patiens | experiens |
| etc. | etc. | etc. | etc. | etc. |
| 未来能動分詞 | ||||
| conaturus | fassurus | locuturus | passurus | experturus |
| etc. | etc. | etc. | etc. | etc. |
| 命令法単数 | ||||
| conare | fatere | loquere | patere | experire |
| 命令法複数 | ||||
| conamini | fatemini | loquemini | patimini | experimini |
他のすべての形は,すでに学んだこれらの受動態の語形変化と同じです.形式受動態動詞でない動詞の第三主要形は能動の形にだけ用いられるので,形式受動態動詞の主要形は第一,第二,第四の三つしかないことに注意してください(次の語彙を参照).
語 彙 [24]
| dominor, -ari, -atus*1 | (動)支配する be in power, rule |
| loquor, loqui, locutus | (動)話す talk, speak |
| locutio, -onis, f. | (名)話し方(AC 144,755:5)talking, speech |
| meditor, -ari, -atus*2 | (動)反省する(CL 316:1,HH 360:1)reflect, muse |
| meditatio, -onis f. | (名)瞑想 reflecting, musing |
| miror, -ari, -atus | (動)驚く,尊敬する be amazed at, admire |
| mirabilis, -e | (形)驚くべき astonishing, wonderful |
| morior, moriri, mortus | (動)死ぬ die (fut. act. part.〔未来能動分詞〕moriturus ) |
| mortalis, -e | (形)死ぬべき subject to death, motal |
| patior, pati, passus | (動)苦しむ,耐える,こうむる undergo, suffer, endure, allow |
| passio, -onis f.*3 | (名)苦悩,受難 suffering, undergoing, enduring |
| sequor, sequi, secutus*4 | (動)続く,〜になる follow |
*1 “dominant, dominate, dominion”の語源.
*2 “meditate”の語源.
*3 “passion ”の語源.
*4 “sequence”の語源.sequor→secundum, secundus (英語 second )
練習問題
A.和訳(英訳)しなさい.
Sed quod ita res se habeat, nemo mortalium usquam scire potest, nisi
ex Domino; quare licet manifestare, quod ex Divina Domini Misericordia,
datum est mihi per aliquot annos jugiter et continue interesse consortio
Spirituum et Angelorum, eos audire loquentes, et cum iis vicissim loqui;
de quibus, ex Divina Domini Misericordia, plura in sequentibus. (cf. AC
5)
Sic enim vident et percipiunt angeli apud hominem qui regeneratur,
omnes status illius mutationes, secundum quas et per quas a Domino ducunt
ad bonum quantum homo se duci patitur. (cf. AC 4122)
C.今日学んだ形をいつものように適当する語形変化表に記入しなさい.
注
★1 第三人称の命令法はジュッシヴ(jussive)と呼ばれ,「希望・弱い命令」を表わし(§243,§244参照),第一人称の命令法はコホ−ルタティヴ(cohortative)と呼ばれ,希望・決心(複数で)勧告を表わします(§241 参照).
★2 すなわち,(以下の)“現在分詞”や“命令法”は通常の動詞と同じです.