THE VERB: FIRST AND SECOND PERSON PASSIVE; THE ABLATIVE ABSOLUTE

第 16 章

動詞:一二人称受動態

独立奪格句

 受動態の第一第二人称形の大部分は,よく知っている語幹(第13章参照)に新しい語尾を用いるだけです.単数第一人称は -r で終わります,ある形で起こる -m はこれで置き換えます.複数第一人称は -(i)mus でなく -(e)mur で終わります.単数第二人称は -(i)s でなく -(e)ris で終わります.複数第二人称は -(i)tis でなく -(e)mini で終わります.完了では,完了受動分詞が,sum の適当な形とともに用いられます.

 それらの形は次のものです――

1 2 3 3-i 4
直接法・現在
単数
spector videor ducor capior scior
spectaris videris duceris caperis sciris
複数
spectamur videmur ducimur capimur scimur
spectamini videmini ducimini capimini scimini
       
接続法・現在
単数
specter videar ducar capiar sciar
specteris videaris ducaris capiaris sciaris
複数
spectemur videamur ducamur capiamur sciamur
spectemini videamini ducamini capiamini sciamini
     
直接法・未完了
単数
spectabar videbar ducebar capiebar sciebar
spectabaris videbaris ducebaris capiebaris sciebaris
複数
spectabamur videbamur ducebamur capiebamur sciebamur
spectabamini videbamini decebamini  capiebamini sciebamini
    
接続法・未完了
単数
spectarer viderer decerer caperer scirer
spectareris videreris ducereris capereris sciereris
複数
spectaremur videremur duceremur caperemur sciremur
spectaremini videremini duceremini capiemini sciremini
    
直接法・未来
単数
spectabor videbor ducar capiar sciar
spectaberis videberis duceris capieris scieris
複数
spectabimur videbimur ducemur capiemur sciemur
spectabimini videbimini ducemini capiemini sciemini
    
直接法・完了
単数
spectatus/a sum etc.
spectatus/a es  etc.
複数
spectati/ae sumus etc.
spectatus/a sis etc.
   
接続法・完了
単数
spectatus/a sim etc.
spectatus/a sis etc.
複数
spectati/ae simus etc.
spectati/ae sitis etc.


独立奪格句(§211)

 特別な動作や出来事の状況を表現するために,ラテン語ではしばしば分詞によって修飾された名詞あるいは代名詞で構成された奪格句を用います.この構文は“独立奪格句”として知られていますが,これはおそらくその句を含む文の統語法によってその句が影響を受けないことから命名されたのでしょう.

例文
 His dictis, intellexit.
 「(いったん)これらのことが言われた(なら),彼は理解した」

 Angelo ducente, veniemus in coelum.
 「天使の導き(によって),私たちは天界へ到着する」

 これらの句の時制はそれを修飾する動詞の時制と同じであることに注意してください.

 文中で分詞がどれか特別な名詞を修飾するとき,独立奪格句は使われません.それで「話している間に,私はその相手が天使であると理解した」は Intellexi angelum dicentem★1となるでしょう(後で論じられるように★2,時を表わす節が用いられていないときです).

 

語 彙 [16]

acceptio, -onis f. *3  (名) reception
perceptio, -onis f. *1 (名)(心的な)把握,知覚,認知 mental grasp, perception
appercipio, -ere, -cepi, -ceptus *2 (動) (肉体感覚で)把握する,認め始める notice, begin to perceive
apperceptio, -onis f.*3  (名)注目,(初期の)把握,認知 (receptio よりも受け入れ程度が浅い)initial grasp, notice
receptio, -onis,f. *4 (名)受容,承認 acceptance, reception
procedo, ere, -cessi, -cessus *5 (動)進み出る come forth, emanate
tametsi (conj.) (接) それでも,たとえ〜でも even though

*1 [per+captio] “per(通って)”の意味から,肉体感覚を“通って”捕らえる(capto),すなわち“心的な把握”となります.
*2 [ad+per+capio] “ad(〜に向かって)”から“ad”には“開始”の意味意味合いがあります.
*3 [ad+per+captio]  その意味合いから次の“receptio”よりも受け入れ程度が浅くなります.
*4 [re+captio]  “re(再び・繰り返し)”の意味から,捕らえる程度が深くなります.
  スヴェーデンボリはこうした合成語の構成要素を意識して使用していたようです(第4章[合成語]参照).
*5 “proceed, process”の語源.[pro+cedo]

練習問題

A.訳しなさい.

1. Ex eo est, quod angeli non sint angeli a se, sed quod sint angeli ex conjunctione illa cum Deo Homine; et illa conjunctio est secundum receptionem Divini Boni et Divini Veri, quae sunt Deus, et apparent procedere ab Ipso, tametsi in Ipso sunt.(DLW 57)

 2. Qualis est amor talis est sapientia, et inde talis est homo. Nam qualis est amor et sapientia, talis est voluntas et intellectus,... et haec duo (="two") faciunt hominem,... (DLW 368)

C.今日学んだ形をいつものように適当する語形変化表に記入しなさい.



★1 
逐語訳は「私は理解した,天使を,話していることを」です.意訳すれば「天使と話していることに気づいた」です.
★2 論じられた箇所は見当たりません.
★3 acceptio(受け入れ)は『レキシコン』に載っていません,すなわちスヴェーデンボリはこの語を用いていません.
    ほぼ同じ意味の“acceptatio”は『秘義』4363, 4366, 4638,『結婚愛』300:3 などで用いています.